Nüfus:
384.089 (2000)
Büyükçekmece, İstanbul'un Avrupa yakasındadır. İstanbul’dan
Trakya istikametine giden E-5 karayolunun 35.
Kilometresinde yer alan ilçe, adını, İstanbul'un denizden çok dar birer kara parçasıyla ayrılan iki gölünden
biri olan Büyükçekmece gölünden almıştır. Bilindiği
kadarıyla Mimarsinan Köprüsü kurulmadan önce iki
yakayı birbirine bağlayan kanal üzerinde geçiş
sallarla yapılırdı. Büyükçekmece kanalı, Küçükçekmece’
ye göre daha geniş olduğundan “Büyük” ünvanı
aldığı bilinmektedir. Büyükçekmece
kendi adıyla anılan, Büyükçekmece gölünün doğusunda
geçmişte gölün ince bir kanalla suyunu denize boşalttığı
bölgeye kuruludur. Marmara denizine bakan Büyükçekmece,
güneyde Marmara Denizi, doğuda Avcılar, kuzeyde Çatalca,
batıda Silivri ilçesiyle çevreli olup arazinin büyük
ve önemli bir kısmı ovadır. Ortalama yükseklik
75-80 metre dolayındadır. Yüzölçümü 213 kilometrekaredir. Merkeze bağlı 13 köyü vardır. Bu köyler, Ahmediye, Çakmaklı,
Esenyurt, Gürpınar, Hoşdere, Kaaağaç, Kavaklı, Kıraç, Kumburgaz, Mimarsinan, Tepecik, Türkoba ve
Yakuplu'dur.
M.Ö. 7.yy’ da ilk yerleşimin başladığı Büyükçekmece’
nin kurucuları Helenlerdir. MÖ.2.yy’ da Bizans
egemenliğine giren Büyükçekmece Athyra adıyla
bilinmektedir. İstanbul’ un fethinden sonra Osmanlı
İmparatorluğuna bağlanan Büyükçekmece bir sayfiye
ve tarım beldesi için Bizans ve Osmanlı döneminde
orduların konaklama yeri olduğundan bölgede yoğun
bir yerleşim olmamıştır. Osmanlı ve Cumhuriyet döneminde
Çatalca’ya bağlı bir belde olan Büyükçekmece
1987 yılında ilçe olmuştur. Burada, Mimar Sinan'ın inşa ettiği ünlü köprü ve bir kaç kervansaray kalıntısından başka önemli bir tarihi
eser bulunmamaktadır.
Evliya Çelebi, Büyükçekmece'nin 17.yy’ da Eyüp
kadılığına bağlı bir nahiye olduğunu, deniz kenarında
harap bir kalesi, bin kadar mamurhanesi, bağları, bahçeleri
bulunduğunu; kasaba topraklarının vakıf toprakları
olduğunu yazar. İmaretinden, medresesinden, gelişkin
çarşısından ,11 adet handan, hamamından ve
kervansarayından bahseder.
1950'lere kadar tarımdan geçinen bir yerleşim merkezi olan Büyükçekmece, bu noktadan sonra sanayileşmeye başlamıştır.
B.Çekmece
1980 yılından sonra Türkiye’de başlayan hızlı ve
modern kentleşme sürecinde yapılaşmış, 20 yıl öncesinin
küçük bir beldesi iken bugün Avrupa standartlarında
altyapısı tamamlanmış, İstanbul’un gözde yerleşim
birimlerinden birisidir.
Şehircilik açısından baktığımızda B.Çekmece;
yerleşim, imar, altyapı, çevre, şehircilik donanımı
ile sorunlarını çözmüş, kendini 21. yy’ a hazırlamış,
çağdaşlaşmanın sinirsiz olacağı düşüncesi ile
de tüm yeniliklere ve gelişmeye açık bir kent haline
gelmiştir.
Özellikle 1994 yılından sonra altyapı çalışmaları
tamamlanarak, kanalizasyonu, sahil ve göl kollektörü,
atık su arıtma tesisi, tertemiz geniş cadde ve yolları,
ağaca kazanmış sokakları, modern yaya kaldırımları
ile çağdaş şehirciliğin tüm gereklerini yerine
getirmiştir.
Dünün yazlık beldesi B.Çekmece bugün rağbet
edilen, ayrıcalıklı görülen,tatili, daimi ikametin,
ticareti, endüstriyi, sanatsal ve kültürel olguları
bünyesinde toparlayabilmiş, gecekondu sorunu olmayan
İstanbul’un birkaç ilçesinden biridir.
Büyükçekmece Kervansarayı:
16.
yy’ da Osmanlı İmparatorluğu döneminde,
Trakya’dan batıya uzanan yollar üzerinde Büyükçekmece
ile büyük menzil(konak) yeri olmaktaydı. Bu yol üzerinde
günümüze ulaşan bir menzil külliyesi içinde
mescit, namazgah, üç kemerli çeşme, dört bölüm
halindeki köprü ile kervansaray yapısı yer almaktadır.Zaman
zaman yapılan onarımlarla bu eserler günümüze ulaşabilmiştir.
Büyükçekmece
Mimarsinan Köprüsü: 1.Süleyman(Kanuni) (hd
1520-1566) Zigetvar seferine çıkarken, bu köprünün
yapımına başlatmış 2. Selim zamanında 1566-1567
bir yılda tamamlanmıştır. Büyükçekmece Köprüsü
Mimarsinan eseri olup yapılarının listesini veren Tuhfetü’l-Mimarin’de
Büyükçekmece Köprüsü’dür. Büyükçekmece
ile Mimarsinan arasında ulaşımı sağlayan köprü,(Şimdi
trafiğe kapalıdır) İstanbul’a 36km. uzaklıkta Büyükçekmece
Gölü ile Marmara Denizi üzerindeki geçit üzerinde
yapılmıştır.
Büyükçekmece Belediyesi:
Telefon: (0212) 444 0 340
Faks: (0212) 883 69 68
Web Site:
E-mail:
|