Nüfus:
553.670
Nüfus Yoğunluğu: 12.4222 kişi/km2
Yüzölçümü: 41 km2
Mahalle Sayısı: 21
Rakım: 18 m
Koordinatlar: 41°07′00, 29°54′00
İstanbul'un Anadolu yakasında, Kocaeli Yarımadası üzerindedir. Kuzeyinde Üsküdar ve Ümraniye,
doğusunda Maltepe ilçeleri, güneyinde
Marmara denizi vardır. Yüzölçümü 33 kilometrekaredir.
Bugün Tunus'un bulunduğu yerde M.Ö. 825 yılında Sur
şehrinden gelen Fenikeliler (Tyrienler) bir şehir
kurmuş , sonraları Kartaca adını alan bu yerleşim
merkezine "Karchedon" adı verilmişti.
Fenikeliler
Kadıköy'e yerleşmeye başlayınca buraya "Yenişehir"
anlamına gelen Chalkedon demişlerdir. Karchedon
ve Chalkedon kelimelerinin ikisi de Fenike ismidir.
Birbirine yakınlığı da gayet açıktır ve böylece
Kalkedon'un bir Fenike şehri olduğu kanaati açıklık
kazanır. Daha sonraki yıllarda İstanbul Türkler
tarafından zapt edilmiş ve Kadıköy, Fatih'in ilk kadısı
olan Hıdır Bey'e makam ödeneği karşılığı arpalık
olarak verilmiştir. Böylece Kadıköy ismi yerleşip ,
günümüze kadar gelmiştir.
Tam olmamakla beraber kısmen kesinlik kazanan şudur
ki: M.Ö.685 yılında Korint'ten gelen Megaralılar Kadıköy'de
gene M.Ö. 658 yılında bir başka Megariyen Kabilesi
de BİZAS idaresinde Sarayburnu'na yerleşmişlerdir.
Bizas, yerleşim yerini tayin etmek için Delf şehrindeki
kahinlere sorar ve "Körlerin karşısına yerleş!
" önerisini alır. Bizas, Sarayburnu'na gelince yörenin
güzelliğine hayran olur ve karşı tarafta yaşayan
insanların bu güzel yer dururken Kadıköy'e yerleşmelerini
körlükle vasıflandırarak, aradığı yerin
Sarayburnu olduğuna inanır ve körler diyarı kabul
ettiği Kadıköy'ün karşısına yerleşerek Bizans şehrinin
nüvesini atar.
İstanbul'un Bizas tarafından yerleşim merkezi
olarak seçilmesinde Delf Kahinlerinin "Körlerin
karşısına yerleş ! " efsanesi, bugüne kadar
her kitaba geçmiş ve böyle kabul edilmiştir.
Kadıköy'ün kuruluşu, Bizans'tan, yani İstanbul'un
kuruluşundan 17 yıl kadar öncedir. Kuruluş tarihi
olarak M.Ö. 675 yılı kabul edilir.
Fikirtepe'den sonraki ilk yerleşme bugünkü Moda Burnu ile Yoğurtçu arasında kalan yerde kurulan Halkedon (Bakır ülkesi) olmuştur.
Bu şehirden günümüzen herhangi bir kalıntı ulaşmamıştır.
Fetih yıllarında küçük bir yerleşim birimi olan Kadıköy, fethi takib eden yıllarda da çok büyük bir gelişme göstermemiştir.
Kadı Hızır Bey'in, bugünkü Osmanağa Camii'nin bulunduğu yere yaptırdığı cami, Osmanlı'nın buradaki ilk önemli yapısı olmuştur.
Kadıköy'ün asıl gelişmesi, 19. yüzyılın 2. yarısında, Selimiye Kışlası, Haydarpaşa Askeri Hastanesi gibi önemli yapıların
inşasından sonra başlamıştır. Özellikle 1857'de başlayan düzenli vapur seferleri Kadıköy'ü yerleşim için daha tercih edilir
bir mevki haline getirmiştir. Kadıköy'ün bu özelliği günümüze kadar devam etmiştir.
1869'dan
1930'a kadar Üsküdar Sancağı'na bağlı olan Kadıköy, 23
Mart 1930'da ilçe yapıldı. İlçe sınırları içindeki
Bahariye, Mühürdar, Moda, Göztepe, Erenköy ve
Bostancı'da 1950'lere değin zenginlerin oturduğu bahçeli
köşkler çoğunluktaydı. Ancak bunlar çok seyrek bir
yerleşim dokusu oluşturuyordu. 1930'larda Kadıköy'le
Bostancı arasında yeni yapılar belirdi. Eskiden yoğun
bir bitki örtüsüyle kaplı olan bu kesimdeki Bağdat
Caddesi ile demiryolu boyunca bahçe içinde iki katlı
villalar inşa edilmeye başladı. 1950'lerden itibaren
Kadıköy yıldan yıla büyük gelişmeler gösterdi, nüfusu
arttı. Böylece 1960'lardan itibaren Göztepe, Erenköy,
Caddebostan, Fenerbahçe, Suadiye ve Bostancı gibi
semtler gün geçtikçe yazlık niteliğini yitirmeye ve
kentleşmeye başladı. 1950'lerde iki yanında sanayi
tesislerinin kurulmaya başladığı Ankara Asfaltı'nın (E-5
Karayolu) çevresinde gecekondu mahalleleri oluştu.
Kurtköy-Pendik-Kartal yöresinin sanayi alanı olarak
belirlenmesi, ülkenin çeşitli kesimlerinden İstanbul'a
göç edenler için Kadıköy ile çevresini çekici bir
yerleşme yeri durumuna getirdi. 1965'te Kat Mülkiyeti
Kanunu'nun çıkarılması, 1972'de de imar planının
yapılmasıyla Bağdat Caddesi ve demiryolunun iki
tarafındaki köşk ve villaların yemyeşil birer park
görünümündeki bahçeleri parselasyona uğrayarak apartman
arsalarına dönüştü.
1973'te
Boğaziçi Köprüsü'nün açılması, nüfus dengesinde
Kadıköy'ün ağırlık kazanmasına yol açtı. İstanbul
kentinin iki yakası arasındaki ulaşımı kolaylaştırınca
Kadıköy İlçesi'ndeki düzenli apartmanlarda oturmak
çekici oldu. 1984'ten sonra Kadıköy-Pendik arasında
açılan sahilyolu, kıyı kesimindeki son boş alanlarında
tükenmesine yol açtı. İlçenin kuzeyindeki Küçükbakkalköy
1980'lere kadar kırsal nüfus yapısını korudu.
2009'da E-5 Karayolu'nun kuzeyindeki 7 mahalle Ataşehir
adını alarak Kadıköy'den ayrıldı.
Kadıköy'de yaygın olan ekonomik etkinlik ticarettir.
Kadıköy Çarşısı, Altıyol, Bahariye ve Bağdat caddeleri,
ticari hareketliliğin yoğun olduğu yerlerdir. Kültür,
sanat, spor, eğitim kurumları, alışveriş merkezleri,
Anadolu’yu İstanbul’a bağlayan önemli karayollarıyla,
Haydarpaşa Garı’ndan başlayıp yurda yayılan demiryoluyla
İstanbul’un en önemli ilçeleri arasındadır.
Kadıköy'de Oturmuş Tarihi Şahıslar:
446 yılında II. Teheodes Kadıköy'de oturdu.
II. Konstantin döneminde Kadıköy'de yapılan
sarayın güzelliğinden Villehardouin uzun uzun
bahseder. Yeri tam olarak bilinmemekle beraber Yeldeğirmeni
sırtlarında olduğu tahmin edilmektedir. Zira burada
yapılan apartmanların temel kazılarında çok kalın
duvar kalıntılarına rastlanmıştır.
Eflatun'un talebelerinden Ksemokrates M.Ö. 4 yılında
Kadıköy'de doğmuştur. O zamanlar Kadıköy kalabalık
değildi; ama Boğazları ve Anadolu yakasını içine
alan bir hükümet merkeziydi.
Bizans İmparatoru Jüstinyanüs ve eşi Theodora
Fenerbahçe'de yaptırdıkları sarayda yılın önemli
bir bölümünü geçirirlerdi. Bizans'tan sonra Osmanlı
padişahı Kanuni Sultan Süleyman ve onu takiben bazı
padişahlar Fenerbahçe'deki Şadırvan Köşkü'nda yaz
mevsimlerinde oturmuşlardır.
Kadıköy Belediyesi:
Belediye Başkanı: Selami Öztürk (CHP)
Adres: Hasanpaşa Mah. Fahrettin Kreim Gökay Cad.
No:2 Kadıköy İstanbul
Telefon: 444 55 22
Santral: 0216 542 50 00
Faks: 0216 414 38 85
Web Site:
Kadıköy Kaymakamlığı:
Kaymakam: Hasan Karahan
Adres: Bahariye Cad. Kuzu Kestane Sok. Kadıköy
İstanbul
Telefon: 0216 338 52 90
Faks: 0216 349 55 42
Web Site:
|