Nüfus:
524.379
Yüzölçümü: 36 km2
Mahalle Sayısı: 33
Koordinatlar: 41°01′30, 29°01′58
Anadolu yakasında, Kocaeli Yarımadası’nın batı kesiminde
yer alır, Üsküdar İlçesi, doğuda Ümraniye, güneyde
Kadıköy ilçeleri, batı ve kuzeybatıda İstanbul Boğazı,
kuzeyde de Beykoz İlçesi’ne komşudur. İlçe bu sınırlar
içinde 36 km’lik bir alan kaplar. Batısı denizdir.
İlçenin nüfusu, 2009 genel nüfus sayımında yaklaşık
524,379 kişi olarak tespit edilmiştir. 33 mahalleden
oluşumakta olup, köy yerleşimi yoktur. 1926 yılına kadar
il statüsünde olan Üsküdar aynı yıl yapılan yasal
düzenlemeyle ilçe statüsüne getirilip İstanbul'a
bağlanmıştır. 1930'da Kadıköy ve Beykoz, 1987'de
Ümraniye'nin Üsküdar'dan ayrılarak ilçe olmaları,
2008'de de Örnek, Esatpaşa ve Fetih mahallelerinin
Ataşehir ilçesine bağlanmasıyla bugünkü sınırlarına
ulaşmıştır.
1918 ve 1924’de ayrı vilayet yapılan Üsküdar, 1926’daki yönetsel düzenlemeler sırasında ilçe yapılarak İstanbul
Vilayeti’ne bağlandı.
M.Ö. 7.Y.Y.’da bir Grek kolonisi olarak kurulan Halkedon’un (Kadıköy) iskelesi ve tersaneleri, bugünkü Üsküdar’ın yerleştiği
alanda bulunur ve buraya Hrisopolis (Altın Şehir) denirdi. Yörenin bu adla anılması çeşitli biçimlerde yorumlanmaktadır. Pers işgali
sırasında Anadolu Yarımadası’ndaki kavimlerden ve halktan vergi olarak toplanan altınlar buradaki hazinelerde saklandığı için
yöreye bu adın yakıştırıldığı söylenmektedir. Bir başka yoruma göre, Agamemnon’un oğlu Krizes kaçarak Anadolu’ya gelmiş
ve Üsküdar’da öldüğü için şehir onun adıyla anılmıştır. Kimileri de, günbatımında evleri karşı yakadan yaldızlı
gibi göründüğü için Üsküdar’a Altın Şehir adının verildiğini söylemektedir. Üsküdar adıysa, kimi kaynaklara öre Farsça
“ulak” anlamına gelen “Eskudari”ten türemiştir.
M.Ö. 7.Y.Y.’da bir Grek kolonisi olarak kurulan
Halkedon’un (Kadıköy) iskelesi ve tersaneleri,
bugünkü Üsküdar’ın yerleştiği alanda bulunur ve
buraya Hrisopolis (Altın Şehir) denirdi. Yörenin bu
adla anılması çeşitli biçimlerde yorumlanmaktadır.
Pers işgali sırasında Anadolu Yarımadası’ndaki
kavimlerden ve halktan vergi olarak toplanan
altınlar buradaki hazinelerde saklandığı için yöreye
bu adın yakıştırıldığı söylenmektedir. Bir başka
yoruma göre, Agamemnon’un oğlu Krizes kaçarak
Anadolu’ya gelmiş ve Üsküdar’da öldüğü için şehir
onun adıyla anılmıştır. Kimileri de, günbatımında
evleri karşı yakadan yaldızlı gibi göründüğü için
Üsküdar’a Altın Şehir adının verildiğini
söylemektedir. Üsküdar adıysa, kimi kaynaklara öre
Farsça “ulak” anlamına gelen “Eskudari”ten
türemiştir.
İstanbul'un
fethinden sonra II.Mehmed (Fatih), Üsküdar'dan kaçan
Rumların yerine Anadolu'dan gelen Türkleri
yerleştirmiştir. Ancak Üsküdar'ın fetih sırasında
100 yıldan beri Türklerin elinde olması ve
karşılaştırma yapmaya olanak verecek belgelerin
bulunmaması nedeniyle, fetihten sonra nüfusunun ne
kadar arttığını saptamak mümkün olamamaktadır. II.Mehmed
döneminde İstanbul'un iskan bölgelerinin yönetsel
açıdan 4 kadılığa ayrılmasıyla Üsküdar da bir
kadılık olmuş ve Galata ile Haslar kadılıklarıyla
birlikte Bilad-ı Selase adı verilen üçlüyü
oluşturmuştur. 1471'de Vezir Rum Mehmed Paşa
tarafından yaptırılan ve Paşa'nın adını taşıyan
Tabhaneli Cami ve Türbe ile, günümüze ulaşamamış
olan medrese ve hamam, Üsküdar'daki en eski Osmanlı
yapılarındandır.
Üsküdar'ın Osmanlı dönemindeki önemli bir özelliği
de, her yıl Mekke ve Medine'ye gidecek hacı
adaylarının oluşturduğu Surre-i Hümayun'un
törenlerle buradan uğurlanmasıdır.
1471’de Vezir Rum Mehmed Paşa tarafından yaptırılan
ve Paşa’nın adını taşıyan Tabhaneli Cami ve Türbe
ile, günümüze ulaşamamış olan medrese ve hamamın
yanı sıra başta Kızkulesi, olmak üzere Üsküdar’da
birçok tarihi eser bulunmaktadır.
Kız Kulesi: Üsküdar’ın
sembolü haline gelen kule, Üsküdar’da Bizans
Devrinden kalan tek eserdir. M.Ö.2475 yıllarına kadar
uzanan tarihi bir geçmişe sahip olan kule,
Karadeniz’in Marmara ile kucaklaştığı yerde
minicik bir ada üzerinde kurulmuştur. Bazı Avrupalı
tarihçiler buraya Lean’dır Kulesi derler. Kule hakkında
pek çok rivayetler bulunmaktadır.
Evliya Çelebi kuleyi şöyle tarif eder.”Deniz içinde
karadan bir ok atımı uzak, dört köşe, sanatkarane
yapılmış bir yüksek kuledir.Yüksekliği tam seksen
arşundur. Sathı mesehası ikiyüz adımdır. İki
tarafına bakan yerde kapısı vardır.”Bu gün gördüğümüz
kulenin temelleri ve alt katın mühim kısımları
Fatih devri yapısıdır.
Kulenin etrafındaki sahanlık geniş taşlarla kaplanmıştır.
Üstündeki madalyon halindeki bir mermer levhada,
kuleye şimdiki şeklini veren Sultan ll. Mahmud’un,
Hattat Rasim’in kaleminden çıkmış 1832 tarihli bir
tuğrası vardır. Kulenin Eminönü tarafı daha genişçe
olup burada bir de sarnıç vardır.
Üsküdar Belediyesi:
Belediye Başkanı: Mustafa Kara
Adres: Hakimiyet-i Milliye Caddesi Atlas Çıkmazı No
: 69 Üsküdar/ İstanbul
Telefon: 0216 531 30 00
Faks: 0216 531 32 44
Web Site: Email:
Üsküdar Kaymakamlığı:
Kaymakam: Süleyman Erdoğan
Adres: Salacak İmrahor Sinanpaşa Mahallesi
(Doğancılar Parkı Karşısı) Üsküdar / İstanbul
Telefon: 0216 553 03 68
Faks: 0216 310 17 47
Web Site:
Email:
|