Nüfus:
407.865 (2000)
İstanbul'un Anadolu yakasında, Kartal ilçesi, Kocaeli
yarımadasının güneybatı kesiminde yer alır. Doğusunda
Pendik, batısında Maltepe, kuzeyinde Sultanbeyli ilçeleri
ve Samandıra beldesi, güneyinde ise Marmara denizi
ile çevrilidir. Daha kuzeyde, mücavir alanları Ümraniye ve Şile ile buluşmaktadır.
1992 yılında, daha önce Kartal'a dahil olan Sultanbeyli ve Maltepe ilçe olmuş ve Kartal'dan ayrılmışlardır. Yüzölçümü
80 kilometrekaredir. Şehir merkezi, tarihin eski dönemlerinden beri küçük bir balıkçı köyüdür.
ilk defa sahilde balık avlamak için gelip buraya yerleşen
Kartelli isminde bir balıkçıdan dolayı buraya Kartal
denildiği kabul edilmektedir. Öte yandan, Bizans zamanında,
liman önemi taşıyan bu beldeye Kartalımın denildiği
de bilinmektedir. Bu iki görüş birleştirildiği
takdirde ortaya çıkan gerçeğin şöyle olduğu kabul
edilmektedir: şehrin Bizans zamanındaki isminin söylenişi
Kartal kelimesine yakın bir kelime idi. Türkler bu söylenişi.
Türkçe Kartal kelimesine çevirerek kullanmaya başlayınca
günümüze de bu şekliyle ulaşmıştır. 11. yüzyılda Kutalmışoğlu
Süleyman Şah tarafından Bizans'tan alınmış ancak zaman içinde yeniden Bizans'ın eline geçmiştir. Kartal, 1329'da Bizans'la yapılan
savaşın sonunda tamamen Osmanlı egemenliğine girmiştir.
Osmanlı döneminde de küçük bir yerleşim mahalli olarak kalan Kartal, 1873'te Haydarpaşa-Pendik banliyö hattının açılmasından
sonra nispeten hareketlenmeye başlamıştır. Cumhuriyet
ile birlikte Kartal’ın gördüğü en büyük değişiklik
600 yıldır Osmanlı’nın hoş görü ve koruması
altında Türklerle iç içe yaşayan Rumların, Lozan
Anlaşması’nın ilgili hükmüne istinaden
Yunanistan’a gönderilmesi ve oradan getirilen mucahir
Türklerin bir kısmının Kartal’a yerleştirilmesi
olmuştur. Böylece Kartal tam bir Türk şehri hüviyetine
kazandı. 1947'de Kartal ve çevresinin sanayi bölgesi olarak belirlenmesiyle, ilçenin nüfusu ve
üretimi artarken beraberinde ciddi oranda çevre kirlenmesi yaşanmıştır. Halen İstanbul içindeki en önemli sanayi bölgelerinden
biri olan Kartal’da halkın büyük çoğunluğu da işçi olarak çalışmaktadır.
İlçe merkezi ve Samandıra beldesinde yaklaşık 400
büyük ve orta ölçekte fabrika, 1300 atölye, 1200 küçük
esnaf ve işyeri bulunmaktadır. Bu fabrika ve atölyelerde
yaklaşık 40 bin işçi çalışmaktadır.
Kartal'da ulaşım deniz, kara ve demiryolu ile sağlanmaktadır.
Pendik-Kurtköy'de hizmete giren Sabiha Gökçen
Havaalanına 15 dakika uzaklıkta bulunan Kartal'dan,
Yalova'ya Deniz Otobüsü ve Yolcu Vapuru ile ulaşım
sağlandığı gibi, ilçeden geçen E-5 Karayolu ilçeyi
Anadolu'ya bağlar. İstanbul Boğazı üzerindeki Boğaziçi
ve Fatih Sultan Mehmet köprülerinden Avrupa yakasındaki
il ve ilçelerle karayolu ulaşımı sağlanmaktadır.
Kadıköy'den Pendik'e kadar uzanan Bağdat Caddesi ilçede
önemli bir yer tutmaktadır. Deniz kıyısındaki ulaşım
Bostancı sahilinden, Maltepe ilçesini geçerek
Kartal'a, oradan da Pendik yoluyla Tuzla ilçesine kadar
uzanmaktadır. Diğer bir ulaşım ise; Büyükbakkalköy,
Samandıra ve Sultanbeyli'den geçen Anadolu
otoyoludur.
Kartal Belediyesi:
Telefon: (0216) 389 59 10
Faks: 0216 353 85 80
Web Site:
E-mail:
|